Xe cần cẩu là thiết bị nâng hạ được đặt trên một bộ di chuyển, dùng để nâng, hạ và đưa vật nặng đến vị trí cần thiết. Trong cách gọi thông thường, xe cẩu và xe cần cẩu thường chỉ cùng nhóm thiết bị. Tuy nhiên, không phải mọi cần cẩu đều là xe: cẩu tháp cố định và một số cẩu tại cảng không thuộc nhóm xe di chuyển trên đường.
Xe cần cẩu được nhận diện như thế nào?
Một xe cẩu thường có phần di chuyển ở dưới và bộ phận nâng ở trên. Cần nâng đưa móc hoặc đầu công tác đến vùng làm việc; cơ cấu nâng tạo chuyển động lên xuống; cơ cấu quay thay đổi hướng đặt tải. Các bộ phận này phối hợp để đưa vật từ điểm lấy đến điểm đặt.
Nhìn bên ngoài, có thể thấy xe dùng bánh lốp hoặc bánh xích. Tuy nhiên, bộ di chuyển không quyết định toàn bộ công dụng. Hai xe cùng chạy bánh lốp vẫn có thể khác nhau về kết cấu cần, cách bố trí cabin, khả năng đi đường và điều kiện làm việc.
Các bộ phận cơ bản của xe cẩu
Phần nền của máy gồm khung, hệ thống di chuyển và các bộ phận chịu lực. Phần nâng thường có cần chính, cơ cấu thay đổi góc cần, cơ cấu quay, hệ thống điều khiển và thiết bị bảo vệ. Nhiều cấu hình sử dụng tời, cáp, cụm puly và móc để nâng tải.
- Cần nâng: tạo tầm với và chiều cao làm việc; có thể là cần ống lồng, cần giàn hoặc dạng gập.
- Cơ cấu nâng: đưa tải lên xuống bằng tời cáp hoặc cơ cấu phù hợp thiết kế.
- Chân chống và đối trọng: hỗ trợ ổn định theo cấu hình từng máy.
- Điều khiển và giám sát: cho phép vận hành chuyển động, theo dõi trạng thái và cảnh báo giới hạn.
Danh sách trên là cách nhận diện tổng quát, không phải cấu hình bắt buộc giống nhau trên mọi xe. Chẳng hạn, xe bánh xích và xe tải gắn cẩu có cách tạo ổn định khác nhau. Khi kiểm tra máy thực tế, cần đối chiếu tài liệu của đúng model.
Xe cẩu được sử dụng để làm gì?
Công việc phổ biến là bốc xếp vật liệu, lắp đặt máy móc, dựng kết cấu và phục vụ bảo trì. Trong xây dựng, xe có thể chuyển cấu kiện từ xe vận chuyển đến khu vực thi công. Trong nhà máy, thiết bị hỗ trợ đưa máy vào vị trí lắp đặt đã được chuẩn bị.
Điểm chung của các công việc này là tải phải được nâng và đặt có kiểm soát. Xe cẩu không tự giải quyết mọi khâu: công việc còn cần phương án móc buộc, người báo hiệu, vùng cách ly và sự phối hợp với đơn vị nhận tải.
Có những nhóm xe cần cẩu nào?
Nhóm bánh lốp phù hợp những công việc cần chuyển địa điểm thường xuyên khi điều kiện đường và cấu hình xe cho phép. Nhóm bánh xích thường được cân nhắc cho công trường có nhu cầu nâng kéo dài và mặt bằng đủ cho tổ chức máy. Xe tải gắn cẩu kết hợp chở hàng với tự bốc dỡ trong phạm vi thiết kế.
Nhà sản xuất Liebherr phân biệt các dòng cẩu di động và bánh xích, trong đó kết cấu cần có thể là ống lồng hoặc giàn. Đây là lý do không nên đồng nhất bánh xích với một loại cần duy nhất. Bạn có thể xem thêm các loại xe cẩu phổ biến để đối chiếu từng nhóm.
Tải trọng ghi trên xe có ý nghĩa gì?
Tên gọi cẩu 25 tấn hay 50 tấn thường nói đến một cấp sức nâng hoặc sức nâng lớn nhất trong điều kiện xác định. Con số đó không có nghĩa máy được nâng mức tải ấy ở mọi vị trí. Khi tải ở xa tâm quay hơn, giới hạn cho phép thường thay đổi theo biểu đồ của máy.
Chiều dài cần, cấu hình chân chống, đối trọng và vùng làm việc đều có thể ảnh hưởng đến khả năng nâng. Vì vậy, một vật nhẹ hơn con số ghi trong tên xe vẫn có thể nằm ngoài giới hạn tại vị trí dự định đặt. Phải dùng bảng tải đúng cấu hình, không suy luận chỉ từ tên thương mại.
Cần chuẩn bị thông tin gì trước khi chọn xe?
Hãy ghi khối lượng và kích thước vật, điểm móc được phép, vị trí lấy và đặt tải. Tiếp theo, xác định khoảng cách đến nơi xe có thể đứng, cao độ cần đạt và các vật cản trên đường nâng. Dữ liệu này giúp đơn vị lập phương án đánh giá máy phù hợp.
Đường vào, nền đặt xe và không gian triển khai cũng quan trọng như tải. Một máy đủ sức nâng trên giấy vẫn không sử dụng được nếu không vào được công trường hoặc không có vị trí đứng thích hợp. Không nên chọn xe chỉ theo mức giá thuê thấp nhất.
Những hiểu nhầm cần tránh
Xe lớn hơn không mặc nhiên an toàn hơn trong mọi mặt bằng. Chân chống đã mở không có nghĩa nền đã đủ khả năng chịu lực. Thiết bị cảnh báo cũng không thay thế việc lập phương án nâng và kiểm tra thực địa.
Nếu mới tìm hiểu, nên bắt đầu từ loại xe, cấu tạo và biểu đồ tải, sau đó đọc nội dung chuyên sâu theo công việc thực tế. Với nhu cầu thuê hoặc mua, gửi đầy đủ dữ liệu nâng cho bộ phận tư vấn thiết bị sẽ hữu ích hơn việc chọn một mức tải rồi mới tìm cách đưa xe vào công trường.
