Xe cần cẩu được sử dụng để nâng, hạ và đặt vật nặng trong các công việc bốc xếp, xây dựng, lắp máy, bảo trì và di dời thiết bị. Công dụng không chỉ là đưa vật lên cao. Nhiều công việc quan trọng nằm ở việc giữ đúng tư thế và đặt tải vào vị trí đã được chuẩn bị.
Bốc xếp hàng tại điểm giao nhận
Xe cẩu có thể chuyển hàng từ phương tiện vận chuyển xuống bãi hoặc từ bãi lên xe. Với hàng phù hợp, xe tải có cơ cấu tự bốc dỡ kết hợp hai nhiệm vụ trong một phương án. Nhưng không phải mọi kiện hàng hoặc điểm giao đều phù hợp cấu hình này.
Chỗ xe đứng phải cho phép tiếp cận điểm móc và vị trí đặt. Nếu hàng nằm sâu phía bên kia sàn hoặc phải đưa qua hàng rào, bán kính làm việc có thể khác nhiều so với dự đoán. Cần xác định tình trạng này trước khi xe đến nhận hàng.
Lắp dựng trong xây dựng
Trong công trình, máy hỗ trợ đưa cấu kiện, vật liệu hoặc bộ phận thiết bị đến vị trí thi công. Công việc lắp dựng thường có yêu cầu phối hợp với người nhận tải và kết cấu tiếp nhận. Nâng đến đúng cao độ chưa đủ nếu vị trí đặt chưa ổn định hoặc chưa sẵn sàng.
Những cấu kiện dài chiếm khoảng không lớn và có yêu cầu móc buộc riêng. Vùng quét của vật cần được xét khi di chuyển, không chỉ đường đi của móc. Tiến độ lắp dựng cũng cần đồng bộ với chuẩn bị mặt bằng và các đội thi công khác.
Lắp đặt máy móc trong nhà máy
Xe có thể hỗ trợ đưa máy từ xe vận chuyển đến khu vực đặt máy. Đặc điểm thường gặp là hạn chế không gian bởi mái, đường ống, dầm hoặc cửa ra vào. Trong một số tình huống, công việc cần phối hợp nhiều phương tiện thay vì một xe cẩu thực hiện toàn bộ.
Liebherr giới thiệu các ứng dụng công nghiệp của cẩu bánh xích, gồm tổ chức nhà máy và bảo trì thiết bị. Những ví dụ của hãng cho thấy việc lựa chọn cấu hình gắn với hiện trường; không thể lấy một trường hợp để khẳng định mọi xe cùng nhóm đều đáp ứng công việc tương tự.
Bảo trì và thay thế thiết bị
Trong bảo trì, cẩu hỗ trợ tháo đưa bộ phận cũ ra và đưa bộ phận mới vào vị trí. Ngoài khối lượng, cần xác định điểm móc do nhà chế tạo thiết bị cho phép, trạng thái kết nối và trình tự bàn giao. Không nâng khi bộ phận vẫn còn liên kết chưa được xử lý theo phương án.
Công việc cần phối hợp với đơn vị vận hành nhà máy về cô lập năng lượng, khu vực làm việc và thời gian cho phép. Một ca cẩu chờ tháo máy hoặc chờ chuẩn bị vị trí có thể kéo dài hơn phần nâng thực tế, nên kế hoạch cần tính cả các khâu đó.
Di dời máy và thiết bị
Di dời có thể gồm nâng khỏi nền cũ, đưa lên phương tiện, vận chuyển rồi hạ tại nơi mới. Hai đầu công việc có điều kiện khác nhau: xe phù hợp tại điểm lấy chưa chắc triển khai được tại điểm giao. Cần khảo sát cả hai địa điểm trước khi chốt phương án.
Máy đã qua sử dụng có thể có phụ kiện còn gắn, chất lỏng hoặc trạng thái đóng gói làm thay đổi dữ liệu nâng. Phải xác định khối lượng thực tế và tư thế phù hợp, không chỉ lấy khối lượng một phiên bản máy trên catalogue rồi bỏ qua các phần đang đi cùng.
Hỗ trợ cứu hộ và công việc chuyên biệt
Cẩu có thể tham gia một phương án cứu hộ hoặc xử lý thiết bị khó tiếp cận khi thiết kế và phương án cho phép. Đây không phải công việc tự động tương đương với nâng hàng thông thường. Vật bị nghiêng, mắc kẹt hoặc liên kết với kết cấu khác có tình trạng lực phức tạp.
Không sử dụng cẩu để kéo ngang hoặc giật vật ra khỏi chỗ kẹt nếu việc đó không nằm trong hướng dẫn và phương án được phê duyệt. Cần phân biệt công việc nâng với kéo cứu hộ; tên gọi xe mạnh hoặc cẩu lớn không thay được đánh giá kỹ thuật.
Những việc không nên mặc định xe cẩu làm được
Cẩu không tự trở thành thiết bị nâng người chỉ vì có thể treo một giỏ. Không dùng máy như công cụ kéo tải ngang hoặc giữ tải không kiểm soát. Phụ kiện và công dụng phải phù hợp với thiết kế, hướng dẫn và quy định áp dụng cho công việc đó.
Cũng không nên mặc định máy có thể làm việc trên mọi nền hoặc trong mọi điều kiện thời tiết. Mỗi hiện trường cần kiểm tra riêng. Khi dữ liệu thay đổi, chẳng hạn đổi vị trí đặt hàng, phương án cần được đánh giá lại thay vì tiếp tục theo yêu cầu ban đầu.
Cách mô tả một công việc nâng
- Vật cần nâng: khối lượng, kích thước, điểm móc, tư thế.
- Hành trình: điểm lấy, điểm đặt, cao độ và vật cản.
- Hiện trường: đường vào, nền, không gian triển khai.
- Tổ chức: thời gian, người báo hiệu và đơn vị nhận tải.
Đối chiếu các nhóm xe cần cẩu sau khi có dữ liệu công việc. Hiểu các chuyển động của máy cũng giúp trao đổi phương án rõ hơn. Công dụng phù hợp luôn phải đi cùng điều kiện thực hiện phù hợp.
