Không nên gán một năm duy nhất cho sự ra đời của mọi xe cần cẩu. Tư liệu của Tadano Group ghi các mốc cẩu mang trên xe năm 1928, cẩu di động ống lồng năm 1950 và cẩu ô tô thủy lực OC-2 của Tadano năm 1955. Mỗi mốc nói về một hướng phát triển cụ thể, không cùng nghĩa với chiếc cẩu đầu tiên của toàn thế giới.
Câu hỏi cần được làm rõ: người đọc đang hỏi về máy nâng nói chung, xe mang thiết bị nâng hay cẩu thủy lực hiện đại? Khi phạm vi thay đổi, câu trả lời lịch sử cũng thay đổi.
Vì sao không thể lấy lịch sử cần cẩu làm tuổi của xe cẩu?
Máy nâng có thể đặt cố định hoặc gắn với một kết cấu làm việc riêng, không nhất thiết có khung xe. Lịch sử loại máy đó rộng hơn lịch sử thiết bị nâng được tổ chức trên bộ di chuyển. Cần phân biệt trước khi đọc những bài viết ghi một năm ra đời chung.
Cần cẩu là khái niệm rộng, còn xe cẩu nhấn mạnh bộ di chuyển và cách đưa máy đến nơi làm việc. Một mốc phát triển cẩu kho không thể tự động trở thành mốc xe cẩu ô tô, dù hai thiết bị đều nâng vật.
Mốc 1928: xe mang cơ cấu nâng
Trong phần lịch sử của báo cáo Tadano Group, Faun ghi BEL 5 truck crane năm 1928. Đây là dấu mốc có tư liệu về xe mang bộ nâng trong lịch sử của doanh nghiệp được báo cáo nhắc đến.
Thông tin này không đủ để khẳng định BEL 5 là chiếc xe cẩu đầu tiên trên thế giới. Tư liệu doanh nghiệp mô tả các cột mốc của mình; muốn đưa ra tuyên bố đầu tiên toàn cầu cần phạm vi đối chiếu rộng hơn và chứng cứ tương ứng.
Mốc 1950: cẩu di động với cần ống lồng
Báo cáo cũng nêu Demag phát triển cẩu di động ống lồng năm 1950. Mốc liên quan đến sự kết hợp bộ di chuyển và kết cấu cần có khả năng thay đổi chiều dài. Không nên coi mọi cẩu di động trước và sau thời điểm này có cùng cơ cấu.
Về sử dụng, khả năng thu và triển khai cần ảnh hưởng đến cách chuyển máy và chuẩn bị vùng làm việc. Tuy nhiên, tên ống lồng không tự chứng minh máy có truyền động, sức nâng hoặc thao tác giống một thiết bị hiện đại đang được người đọc tìm hiểu.
Mốc 1955: cẩu ô tô thủy lực của Tadano
Năm 1955, Tadano giới thiệu OC-2. Hãng xác định đây là cẩu ô tô thủy lực đầu tiên của Nhật Bản. Cụm từ của Nhật Bản phải được giữ nguyên khi trình bày, bởi nó giới hạn phạm vi của tuyên bố.
Ngày này là mốc sản phẩm, không phải ngày thành lập Tadano và không phải ngày ra đời mọi máy nâng thủy lực. Việc tách các loại sự kiện giúp tránh một lỗi thường gặp: dùng tuổi doanh nghiệp để tính tuổi một công nghệ hoặc một nhóm xe.
Cẩu tháp di động là một câu chuyện khác
Liebherr ghi mốc TK 10 năm 1949 trong lịch sử cẩu tháp di động của mình. Loại cẩu này có cách tổ chức khác với xe cẩu ô tô mang cần ống lồng mà người đọc thường hình dung.
Hai mốc có thể cùng xuất hiện trong một bài về lịch sử cẩu di động, nhưng không nên đổi tên loại máy để ghép chúng vào một câu trả lời duy nhất. Cần nêu rõ mốc nào nói về cẩu tháp, mốc nào nói về khung xe và mốc nào nói về truyền động thủy lực.
Xe cẩu phát triển theo nhiều hướng
Có hướng tập trung vào khả năng chuyển địa điểm, hướng tập trung vào kết cấu cần và hướng tập trung vào hệ thống điều khiển. Một cải tiến không nhất thiết xuất hiện đồng thời trên mọi nhóm. Do vậy, lịch sử xe cẩu giống một tập hợp các nhánh phát triển hơn một hàng tên model thay nhau.
Các nhóm xe cần cẩu ngày nay vẫn cho thấy sự đa dạng này. Bánh lốp, bánh xích, cần giàn và cần ống lồng mô tả những tiêu chí khác nhau, nên phải đặt đúng tiêu chí khi so sánh một máy cũ với máy mới.
Ba câu hỏi để kiểm tra một mốc lịch sử
- Nguồn đang mô tả một hãng, một quốc gia hay toàn ngành?
- Sự kiện là ngày thành lập, giới thiệu sản phẩm hay thay đổi công nghệ?
- Loại máy có đúng với thiết bị đang được hỏi không?
Với một xe cụ thể, năm sản xuất nằm trong hồ sơ của chính xe đó, không được suy ra từ năm ra mắt dòng sản phẩm. Tài liệu lịch sử hữu ích để hiểu bối cảnh, nhưng không thay manual và bảng tải của máy đang sử dụng.
Nếu muốn theo dõi câu chuyện rộng hơn, xem những mốc phát triển cần cẩu có tư liệu. Cách trả lời chính xác không nằm ở chọn năm sớm nhất thấy trên mạng, mà ở giữ đúng phạm vi và nguồn của từng dấu mốc.
