Xe tải gắn cẩu là xe chở hàng được lắp thêm cơ cấu nâng để hỗ trợ tự bốc dỡ hoặc thực hiện công việc nâng trong phạm vi thiết kế. Xe cẩu thùng là cách gọi thường gặp của cấu hình này. Trong tài liệu tiếng Anh, cơ cấu bốc dỡ gắn xe thường được gọi là loader crane.
Điểm đáng chú ý là xe có hai công việc riêng: vận chuyển hàng trên sàn và nâng hàng bằng cẩu. Hai công việc có các giới hạn khác nhau. Không nên dùng sức nâng ghi trên cẩu để suy ra khối lượng hàng được phép chở trên đường.
Xe gồm những phần chính nào?
Phần xe nền gồm cabin, khung gầm, hệ thống truyền động và bộ phận chở hàng. Phần cẩu có kết cấu lắp vào khung xe, cơ cấu quay, cần, bộ điều khiển và hệ thống tạo chuyển động. Thiết bị ổn định và các chi tiết kết nối phải phù hợp với cấu hình lắp đặt.
Không phải cứ có một bộ cẩu là có thể đặt lên bất kỳ xe tải nào. Khung xe, khối lượng thiết bị, vị trí lắp và phân bố tải lên các trục cần được đánh giá. Việc lắp phải theo thiết kế, hướng dẫn và thủ tục áp dụng, không xử lý bằng gia cố tùy ý.
Cẩu cần gập và cần thẳng khác nhau ra sao?
Cần gập có các khớp giúp thay đổi tư thế và thu gọn khi không làm việc. Palfinger mô tả knuckle-boom crane là kết cấu cần có khớp gập, phù hợp những yêu cầu bố trí linh hoạt. Khả năng tiếp cận thực tế vẫn cần được xét với cấu hình và phụ kiện cụ thể.
Cần thẳng hoặc dạng ống lồng có cách triển khai và đưa móc đến tải khác. Một số cấu hình sử dụng tời cáp; cấu hình khác nâng bằng bộ móc hoặc phụ kiện theo thiết kế. Không nên cho rằng mọi loader crane đều là cần gập, hoặc mọi cần gập đều có cùng vùng làm việc.
Vị trí lắp cẩu ảnh hưởng đến công việc
Cẩu có thể đặt sau cabin hoặc ở vị trí khác phù hợp thiết kế, chẳng hạn gần cuối sàn. Vị trí lắp thay đổi phạm vi tiếp cận sàn, cách bố trí hàng và không gian cần cho thao tác. Nó cũng liên quan đến phân bố khối lượng của toàn xe.
Khi nhận một công việc giao máy, nên xem cẩu có tới được điểm móc khi máy nằm trên sàn hay không. Nếu phải đổi vị trí hàng hoặc sử dụng điểm nâng không được nhà chế tạo vật cho phép, sự tiện lợi của xe tự bốc dỡ có thể không còn.
Tải trọng chở khác sức nâng cẩu
Tải chở hàng là khối lượng xe được phép vận chuyển trong cấu hình và điều kiện pháp lý tương ứng. Sức nâng cẩu là giới hạn nâng theo vị trí và cấu hình làm việc. Bộ cẩu cùng kết cấu lắp đặt làm tăng khối lượng bản thân, vì vậy phải đọc hồ sơ toàn xe sau khi lắp.
Trong tài liệu loader crane, cũng có thể gặp đơn vị mô men nâng tấn-mét. Không được đọc một con số tấn-mét như số tấn có thể nâng ở mọi tầm với. Bảng tải và hướng dẫn của thiết bị mới là căn cứ để đánh giá một công việc nâng.
Khi nào xe tải gắn cẩu hữu ích?
Xe được cân nhắc khi cần giao vật liệu, vận chuyển thiết bị rồi tự đặt hàng xuống vị trí có thể tiếp cận. Các công việc giao nhiều điểm hoặc bốc dỡ tại nơi không có máy nâng cố định có thể hưởng lợi từ việc kết hợp vận chuyển với nâng hạ.
Danh mục loader crane của Hiab có nhiều cấu hình phục vụ các nhu cầu khác nhau. Không có một cỡ máy phù hợp mọi chuyến giao. Kiện hàng dài, trọng tâm lệch hoặc nơi đặt sâu trong công trình đều có thể làm thay đổi lựa chọn.
Những giới hạn thường bị bỏ qua
Sàn đủ dài không có nghĩa cẩu đủ khả năng dỡ hàng ở điểm xa nhất. Đường xe vào được không có nghĩa đủ chỗ triển khai thiết bị ổn định. Nền trông phẳng cũng không chứng minh khả năng chịu lực khi xe chuyển sang trạng thái nâng.
Cần kiểm tra cả phía nhận hàng: chỗ đặt có được chuẩn bị chưa, có vật cản phía trên không và người nhận có thể làm việc ngoài vùng tải treo không. Việc thiếu một vị trí đặt an toàn có thể khiến chuyến giao phải thay phương án dù xe và hàng đều phù hợp.
Checklist trao đổi trước khi thuê
- Gửi khối lượng, kích thước và ảnh kiện hàng.
- Nêu điểm lấy, điểm giao và bán kính đặt hàng dự kiến.
- Xác nhận có cần chở hàng trên xe hay chỉ nâng tại chỗ.
- Thống nhất ai chuẩn bị mặt bằng và bộ móc buộc.
Để hiểu cách gọi, xem cần trục tự hành trong tài liệu và thực tế. Nếu nhu cầu chủ yếu là nâng cao hoặc đặt tải xa, cần đối chiếu thêm các nhóm xe cần cẩu thay vì mặc định xe tải gắn cẩu sẽ đảm nhiệm được cả vận chuyển lẫn mọi công việc lắp đặt.
